Skip to main content

Holland’ın Tipoloji Kuramı ve Meslek Seçimine Yansımaları

Holland’ın Tipoloji Kuramının Ortaya Çıkışı

Andrew D. Carson, John Lewis Holland’ın 1958 yılında ortaya attığı tipoloji kuramının, kariyer danışmanlığı uygulamaları, ilgi envanterlerinin gelişimi ve mesleklere ilişkin çok sayıda uygulama sonucunda elde edilen bilginin düzenlenmesi konusunda son derece etkileyici bir teori olduğunu yazmıştır.

Holland, tipoloji kuramında bireylerin kişilikleri ile çalışma ortamları arasındaki ilişkiyi araştırmış ve aralarında bir bağ olabileceği sonucuna varmıştır. Geliştirdiği envanter yardımıyla çeşitli ölçümler yapmış ve insanların sahip oldukları kişilik özelliklerine uygun ve kendilerini tatmine edecek iş ortamları arama eğiliminde olduklarını bulmuştur.

Holland’ın Tipleri 

Holland’ın kişilik tiplerini ve iş çevrelerini analiz etmekte kullandığı envanteri, aynı zamanda insanları ve iç çevrelerini sınıflandırmada kullandığı altı boyuttan oluşmuştur;

1. Gerçekçi

2. Araştırmacı

3. Yaratıcı

4. Sosyal

5. Girişimci

6. Düzenli ya da Geleneksel

Her biri aynı zamanda bir mesleki kişilik tipine karşılık gelen bu altı boyutun varlığı ve tutarlılığı, kuramın ortaya atıldığı 1958 yılından, Holland’ın Making Vocational Choices kitabının 3. Baskısını yaptığı 1997 yılına kadar birçok bilimsel yayında ortaya konmuştur.

Meslek Seçiminde İş Çevrelerinin Önemi

Tipoloji kuramının uygulamada pek çok önemli katkısı günümüze kadar ulaşmıştır. En önemli katkısı, elbette kişilerin mesleki tiplerini bilmesine yardımcı olmasıdır, denebilir. Ancak bu meslek seçimi için yeterli değildir. Kuram, aynı zamanda isabetli bir meslek seçimi için, kişinin mesleki çevreler hakkında bilgi sahibi olmasının da önemli ve yararlı olduğunu ortaya koymuştur. Çünkü kişinin tatmin olduğu bir meslek yaşantısı, sahip olduğu mesleki tip ile çalıştığı mesleki çevrenin uyumlu olduğu durumlarda daha olasıdır.

Carson, D.A. (1994). Applications of holland's vocational theory to counselling practice related to vocational education. McJill Journal of Education, 29(3), 281-294.

Holland, J. L. (1997). Making vocational choices: A theory of careers (3rd ed.). Odessa, FL:Psychological Assessment Resources.

Özyürek, R. (2016). Kariyer psikolojik danışmanlığı kuramları (2. Basım). Nobel: Ankara

 


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Erik Erikson’un Kimlik Kazanma ve Rol Karmaşasının 3 Temel Boyutu ve Mesleki Kimlik

Kimlik ve Mesleki Kimlik Meslek seçiminin olmazsa olmaz koşulu kendini tanımak ve neyi en iyi ve severek yapabileceğini bilmektir. Psikoloji bilimi buna ilgi, yetenek, beceri ve yeterliliklerinin farkında olmak, der. Kimlik denilince genellikle akla karakter ve diğer insanlarla uyum biçimleri gibi temel psikolojik özellikler gelir. Bu temel psikolojik özellikler ise kendimizi cinsiyetimize bağlı olarak nasıl algıladığımızı açıklayan cinsel kimlik ile diğer insanlarla ilişki biçimlerimize göre kimliği konumlandıran toplumsal kimliğe karşılık gelmektedir. Kendini tanıma ve yeterliliklerinin farkında olma becerisi, Erik Erikson’un “İnsanın 8 Evresi” kitabında tanımladığı psikososyal gelişim aşamalarından, Kimlik Kazanma ve Rol Karmaşasına, yani ergenlik dönemine karşılık gelmektedir. Erikson’un açıklamalarında ergenlik dönemi, insanın 8 evresinde özel bir öneme sahiptir. Kimlik karmaşasını uygun şekilde ve doğru zamanda atlatan gençler, yaşamının geri kalan yıllarına daha sağlam bir...
Post a Comment
Read more

İyi Bir Eğitim, İyi Bir Kariyer Nasıl Elde Edilir?

Kariyer, alınan eğitim ve bu eğitimlere dayanarak yapılan işlerin, atılan adımların, ortaya konan ürünlerin bileşkesidir. İyi bir kariyer ise, iyi bir eğitim ile birlikte ortaya konan işlerin bir araya gelmesiyle ortaya konabilir. Bugün eğitim kavramı, mezun olunan okul isminin ve kaç dil bildiğinizin çok ötesinde bir birikimi ifade ediyor. Eğitim, sadece bir diploma almak için izlenen bir süreç, özgeçmiş formlarına yazılacak bir satır etiket olarak görüldüğünde içi boş kalabilir. İyi bir eğitim, esasında, dünyaya en iyi olduğunuz yanınızı göstermek konusunda size doğru yolu gösteren; hem iş fırsatları konusunda yolunuzu açan, hem de kariyer yolundaki zorlu dönemlerde size mücadele etme ve başa çıkma gücü veren bir süreçtir. Gençler Kısayolu Biliyor İyi bir eğitim, uzmanlık alanınızdaki bir bilgiyi kullanarak ortaya koyduğunuz ürünleri nasıl geliştireceğiniz konusunda ve bulunduğunuz noktadan ileriye gitmek için atmanız gereken adımlar ile ilgili olarak size yol gösterecek, rehbe...
Post a Comment
Read more